Over het onderzoek
Dezelfde foto, een ander bordje eronder, en je kijkt naar iets anders. Dit onderzoek gaat over de vraag of een titel een beeld louter benoemt, of het mee maakt.
Het probleem
Is een titel een etiket dat naast het werk hangt, of een deel dat bepaalt wat het werk is? Als één en dezelfde foto onder een andere titel een ander werk wordt, dan zit de betekenis niet volledig in wat zichtbaar is. Ze ontstaat tussen het kijken en het benoemen.
Het kader
Roland Barthes zag het bijschrift als verankering: taal die de vele mogelijke betekenissen van een beeld vastlegt. Jerrold Levinson gaat verder. Bij hem is de titel een constituerend deel van het werk: "a work differently titled will invariably be aesthetically different" (Levinson, 1985). En empirisch onderzoek (Leder, Carbon & Ripsas, 2006; Gerger & Leder, 2015) toont dat titels het begrip en de waardering van kunst meetbaar veranderen, vooral wanneer ze een interpretatie toevoegen.
De opzet
Het beeld op dit platform is tegelijk kunstwerk en meetinstrument. Elke bezoeker ziet de scherpe foto onder één willekeurig toegewezen conditie (een beschrijvende, een focussende of een elaboratieve titel, of geen titel als controle) en beoordeelt begrip en waardering op een schaal van 1 tot 7, plus één vrij woord. Omdat elke bezoeker maar één conditie ziet (een between-subjects-opzet), kan herkenning-door-herhaling de meting niet vertekenen. De vergelijking ontstaat over alle bezoekers heen.
Eerlijk over de grenzen
Dit is een artistiek onderzoek, geen gecontroleerd labexperiment. De deelnemers vormen een gelegenheidssteekproef, de setting is online, en het aantal responsen is voorlopig beperkt. De resultaten zijn dus indicatief, niet bewijzend. Wat het werk vooral toont, is de ervaring zelf: hoe een woord je blik stuurt.